Andre verdenskrig historie
Flyktningar i Sverige
Etter det tyske angrepet på Noreg 9. april 1940, kom det gjennom krigsåra meir enn 50000 flyktningar frå Noreg til Sverige. Dei norske styresmaktene måtte […]
Historier fra arkivene
-
-
Andre verdenskrig historieJødar i Noreg
Jødane var den gruppa i Noreg som vart utsett for dei verste overgrepa under krigen. Tilsamen 771 jødar vart sende til tyske avlivingsleirar i Polen. […]
-
Andre verdenskrig historieStudentar i Tyskland
…det synes iallfall aa väre paa det rene at minst 295 studenter er overfört til Tyskland. Det gjelder da i förste rekke aa faa rede […]
-
Andre verdenskrig historiePolitifolk i Tyskland
Den 16. august 1943 gjennomførte det tyske tryggingspolitiet ein landsomfattande aksjon der om lag 500 norske politifolk blei arresterte. I desember 1943 blei 271 av […]
-
Andre verdenskrig historieJødar i tyske avlivingsleirar
Massetransportane starta den 20. november 1942 då 20 jødar blei sende med ein fangetransport til Tyskland om bord på MS ”Monte Rosa”. Dette skipet kom […]
-
Andre verdenskrig historieSjølvberging og erstatningsvarer
Når det var dårleg med mat å få kjøpt i butikkane, måtte ein tenkje nytt og utnytte dei høva som baud seg fortil å skaffe […]
-
Andre verdenskrig historieVaremangel og rasjonering
Varemangel og rasjonering Under krigen var det mangel på dei fleste forbruksvarer. Det var stopp på all import av varer frå dei landa Tyskland var […]
-
Andre verdenskrig historieBlending
Krigen var mørketid i dobbelt forstand. Svarte blendingsgardiner sørgde for å halde byane og andre strategisk interessante bombemål mørkelagde. Blending var påbode og dei som […]
-
Andre verdenskrig historieDen utrygge krigskvardagen
Sivilbefolkninga i Noreg var totalt sett mindre utsett for overlast enn sivilbefolkninga i mange andre delar av det krigsherja Europa. Likevel representerte okkupasjonsåra ein slutt […]
-
Andre verdenskrig historieBarndom
Fem år er ein stor del av ein barndom, og okkupasjonsåra har prega den generasjonen som levde viktige, formande år mellom 1940-45. Fleire arkiv kan […]
-
Andre verdenskrig historieRadio og kringkasting
Radio var einaste formidlingskanal som nådde direkte ut til heile befolkninga og var difor svært viktig. Dei tyske styrkane tok kontroll over Norsk rikskringkasting straks […]
-
Andre verdenskrig historieFilm og kino
Film gav eit kjærkome høve til å drøyme seg vekk frå krigskvardagen, men kinosalen blei også ein arena for protest mot NS. Kino hadde vorte […]
-
Andre verdenskrig historieUniversitetet
I eit autoritært regime blir ein intellektuell elite ofte betrakta som ein trussel. Frå hausten 1940 forsøkte NS-staten å få kontroll over og omforme Universitetet […]
-
Andre verdenskrig historieVernepliktig i 1940
11. april 1940 møtte den 23 år gamle Ivar Grøholt fra Romedal opp på Terningmoen. På våre lydbåndopptak forteller han om sine dramatiske opplevelser dagen […]
-
Andre verdenskrig historieTeater
Teatera og scenekunstnarane blei under okkupasjonen utsette for sterkt press, sensur og kontroll frå tyske og norske styresmakter. Streik I mai 1941 gjekk skodespelarforbundet sine […]
-
Andre verdenskrig historieOkkupanten og norsk næringsliv
I ein okkupert stat vil næringslivet stå overfor eit val i forhold til okkupanten. Anten underordne seg og samarbeide, eller motarbeide okkupanten sine interesser. Medvite […]
-
Andre verdenskrig historieKongefamiliens flukt fra tyskerne
Ved okkupasjonen 9. april 1940 flyktet kongefamilien fra tyskerne over Hedemarken og Østerdalen. Kongen og kronprinsen tok farvel med kronprinsessen og barna på Gaarder i […]
-
Andre verdenskrig historieSykepleier i 1940
Bergljot Vold var i 1940 sanitetssykepleier og fulgte felttoget nordover de dramatiske aprildagene i 1940. Hun er en av de 62 informantene fra Hedemarken som […]