Making Archives Accessible on Sámi Premises (ASP)
ASP-prošeakta lea riikkarasttildeaddji ovttasbargoprošeakta gaskkal Ruoŧa, Norgga ja Suoma Riikkaarkiivvaid , mas ulbmilin lea buoridit sámiid beassama iežaset historjái ja kulturárbái.
Prošeavtta ulbmilin lea identifiseret eiseválddiid arkiivvaid mat sisttisdollet materiála sámiid birra, ja dasto lasihit dahje divvut metadata álkidan dihte daid gávdnama. Barggus lea Sámi arkiiva guovddážis, oktan referánsajoavkkuin mas mielde áššedovdit geat dovdet arkiivvaid geavaheami ja dan bokte ovddastit sámi servodaga. Ovttasbargu galgá áimmahuššat ahte sámi servodaga dárbbut, ja dárbbut dutkamuša sámi fáttáid birra, vuhtiiváldojuvvojit go galgat vuoruhit materiálaid ja sisdoalu dain.
Prošeavtta deháleamos mihtut leat:
- Hukset obbalaš gova das makkár arkiivvat main sámiide guoski dieđut gávdnojit eiseválddiid hálddus
- Ovdánahttit metodihka čilgehusaide ja metadáhtai
- Buoridit čilgehusaid arkiivvaide main sámi sisdoallu
- Hábmet davviriikkalaš bagadusa sámi arkiivamateriálaid hárrái
- Nannet davviriikkalaš fierpmádaga ásahusaide mat hálddašit sámi arkiivamateriálaid.
Prošeavtta bohtosat galget almmuhuvvot sámi arkiivaportálas Nuohtti.com, ja maiddái našunála ja riikkaidgaskasaš arkiivaportálain. Norgga bealde dat dahkko Arkivportalen neahttasiiddu bokte.
Buot golmma riikka eiseválddiid arkiivvain leat dehálaš dieđut sámiid birramuhto materiála sámiid historjjá, kultuvrra ja vuoigatvuođaid birra lea ain váttis gávdnat ja olahit sihke sámiide ja dutkamuša váste. Álkidan dihte gávdnama, ASP-prošeakta geahččala čuovvolit ON:a julggaštusa eamiálbmogiid vuoigatvuođaid birra, sihkkarastin dihte sámiide vejolašvuođa váldit oasi iežaset kulturárbbis sámiid iežaset eavttuid vuođul.
Prošeavttain viggat erenoamážit olahit čuovvovaš ON:a guoddevašvuođaulbmiliid:
- Mihttu 4 – Buorre oahppu, dahkat sámi historjjá ja kulturárbbi álkibu gávdnanládje dutkamuša, oahpahusa ja oahppama váste.
- Mihttu 10 – Unnit erohusat, nannet sámiid beassama dieđuide mat duođaštit sámiid iežaset historjjá ja kultuvrra.
- Mihttu 11 – Guoddevaš gávpogat ja servodagat, seailluhit ja oainnusin dahkat sámi kulturárbbi
- Mihttu 16 – Ráfi ja vuoiggalašvuohta, ovddidit rabas beassama almmolaš dokumentašuvdnii ja historjjálaš máhttovuđđui.
Prošeavtta lea EU Interreg Aurora ruhtadan.
Prošeaktaáigodat: 1.1.2026 – 31.12.2028
Prošeavtta ovttasbargoguoimmit:
Gažaldagat prošeavtta hárrái:
Johan Vasara, Sámi arkiiva Norggas, e-boasta: [email protected]
Ole Gausdal, Nasjonalarkivet, e-boasta: [email protected]